In gesprek met jonge homo

BILTHOVEN - De HGJB (Hervormd Gereformeerde Jeugdbond) wil met een 'handreiking voor gesprek met homoseksuele jongeren' stimuleren dat kerken meer ruimte gaan geven aan jongeren die rondlopen met homoseksuele gevoelens.

De handleiding, die vanaf vandaag beschikbaar is, vormt de basis voor drie toerustingsavonden die de HGJB en de Gereformeerde Bond gezamenlijk in april en mei gaan organiseren in Amersfoort, Gouda en Hoogeveen, voor voorgangers en pastoraal werkers in gemeenten.

De notitie pleit voor een accentverschuiving in de omgang met homoseksuele jongeren: ,,Wat in de discussies niet of nauwelijks aan de orde komt, is de relationele en emotionele kant van homoseksualiteit. Dáár zal het pastorale gesprek in eerste instantie over moeten gaan: wat is de voorgeschiedenis van de betrokken jongere, hoe is zijn gezinssituatie, waar is hij onzeker over, waar is hij voor, hoe denkt hij over zichzelf en vooral ook: hoe denkt hij over God en over Gods plan met zijn leven?''

De handreiking gaat uitgebreid in op welke processen er op gang komen als jongeren in gemeenten in de achterban van de HGJB tot de ontdekking komen dat zij homoseksuele gevoelens hebben. ,,Veel jongeren houden het zo lang mogelijk verborgen. Meer dan eens komt er pas een gesprek als de betrokken persoon zijn eigen conclusies getrokken heeft - zonder begeleiding of ondersteuning van de gemeente. Het gevolg is vaak dat zo iemand uit de gemeente vertrekt. Het gebeurt ook dat er pas een gesprek komt als een jongere compleet is vastgelopen in zijn probleem.''

De vraag die uit de handreiking opstijgt is: ,,Heeft de kerk dan niks te zeggen voor homoseksuele jongeren?'' Met 'homoseksueel' doelt de HGJB op jongeren met homoseksuele gevoelens. ,,Met 'seksualiteit' bedoelen we dan dat het gaat om de mens als seksueel wezen.''

De HGJB benadrukt met de handreiking niet als doel te hebben om tot een Bijbels standpunt over homoseksualiteit te komen. ,,Natuurlijk is zo'n standpunt belangrijk, maar toch willen we daar - praktisch gezien - niet bij insteken. We willen veel meer proberen mee te denken met de jongeren die we op het oog hebben. Wat zij vragen is immers niet in de eerste plaats: 'Hoe denkt u over homoseksualiteit?' Hun behoefte is veel meer dit: 'Laat me merken dat u naast me wilt staan in mijn strijd en in mijn zoektocht'.''

De HGJB waarschuwt er in dit licht voor jongeren met homoseksuele gevoelens ,,te reduceren tot personen over wie je een mening moet hebben''. ,,In dit verband is wel gezegd: 'Homoseksualiteit krijgt de aandacht die het niet verdient, de homo verdient de aandacht die hij niet krijgt'.''

Dat neemt niet weg dat de hervormd-gereformeerde jongerenorganisatie ook de Bijbel op dit punt serieus wil nemen. ,,Dat vraagt om de nodige zorgvuldigheid: niet op al onze vragen geeft de Bijbel een ondubbelzinnig antwoord. Zo wordt er bijvoorbeeld nergens (expliciet) gesproken over de mogelijkheid dat ook kinderen van God homofiele gevoelens kunnen hebben en over de vraag hoe je daar dan mee om moet gaan.''

Volgens de handreiking is echter wel duidelijk dat God de homoseksuele relatie verbiedt, ,,omdat die ingaat tegen Zijn bedoelingen met seksualiteit''. ,,Nergens in de Schrift bespeur je enige ruimte dat het ook anders kan.''

Het gevaar is echter groot dat deze Schriftopvatting in de plaatselijke gemeente tot gevolg heeft dat mensen ,,op een wettische manier, uit de hoogte'' kijken naar mensen met homoseksuele gevoelens, aldus de HGJB. ,,Te veel christenen praten over homoseksualiteit alsof God 'gelukkig' hun eigen walging ervan deelt. Maar wie zijn wij om te bepalen dat homoseksualiteit walgelijk is?''

Het kan best zijn dat gemeenten ertoe besluiten mensen met een homoseksuele levenswijze te vermanen, of onder kerkelijke tucht te stellen, stelt de HGJB. Maar: ,,Wel moeten we waken voor eenzijdigheden. Dat een gemeente rond het onderwerp homoseksualiteit nadenkt over de grenzen die de Bijbel aanreikt, is terecht. Dezelfde gemeente moet zich dan echter tegelijkertijd afvragen hoe ze omgaat met tucht rond andere zaken. Maar al te vaak wordt hier een selectief beleid gevoerd. Gemeenteleden die bijvoorbeeld onverzoenlijk met de eigen ouders leven, worden wél tot het Heilig Avondmaal toegelaten, terwijl samenlevende homoseksuelen al bij voorbaat worden uitgesloten.''

Gerichtheid
De HGJB pleit ervoor om in het gesprek over en met homo's een onderscheid te maken tussen gerichtheid en gedrag. ,,Dat de Bijbel de homoseksuele relatie betitelt als zonde voor God, wil niet zeggen dat het homofiel-zijn op zich ook zonde is'', stelt de handreiking. ,,Als iemand homofiele gerichtheid bij zichzelf ontdekt, is dat een pijnlijke constatering die hem sterk bepaalt bij de gebrokenheid van de schepping. Maar die gebrokenheid hoeft hij vervolgens niet te ervaren als persoonlijke morele schuld waarvoor vergeving nodig is - net zomin als (bijvoorbeeld) iemand die stottert dat hoeft te ervaren als schuld.''

De opstellers vergelijken homoseksuele gevoelens wat dit betreft met heteroseksuele. ,,De Bijbel is er duidelijk over dat heteroseksueel geslachtsverkeer alleen voorbehouden is aan het huwelijk. Toch hoeven we daaruit niet de conclusie te trekken dat ook (hetero-)seksuele gevoelens alleen binnen het huwelijk een plaats kunnen krijgen.'' Een man kan immers een vrouw aantrekkelijk vinden, zonder dat daarbij direct sprake is van verkeerde lustgevoelens. ,,Op vergelijkbare manier hoeven we in het Bijbelse verbod op homoseksueel gedrag niet méér te lezen dan er staat. Homofiele gevoelens van liefde, aantrekkelijk vinden, schoonheid waarderen, worden door God immers niet veroordeeld.''

Volgens de HGJB kan dit onderscheid voor homoseksuele jongeren bevrijdend werken. ,,Dat in de Bijbel de homoseksuele relatie afgekeurd wordt, betekent niet dat hun hele homofiele gevoelsleven ook afgekeurd wordt.''

Genezing
De HGJB wijst erop dat er ,,door sommige christenen'' wel gesproken wordt over 'genezing van homoseksualiteit'. De jongerenorganisatie is geen voorstander van die benadering. ,,Dat begrip brengt zóveel ongelukkige associaties met zich mee dat het maar beter is om het helemaal te vermijden. Eén van die associaties is dat homofielen opgejaagd worden om zich vooral 'uit te strekken naar genezing', waarbij het ideaal binnen de kortste keren normatief wordt.'' Liever spreekt de HGJB van 'heling'. ,,Heling heeft in de Bijbel de betekenis dat de dingen, ondanks alles, tot hun doel komen. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat het nú al 'helemaal goed' komt, maar wel dat je weet om te gaan met je situatie. In het geval van de homoseksueel: zijn pijn wordt niet altijd helemaal opgeheven en de homofiele gevoelens zullen wellicht blijven bestaan. Maar door het geloof mag hij weten dat ook de gebrokenheid van zijn homoseksualiteit door Christus is verzoend.''

Bron: Nederlands Dagblad 22 maart 2007