SLIEDRECHT - „De opvoeding tot geloof is de kracht van
het historisch protestantisme. De opwekking tot geloof is de kracht
van de evangelische beweging.” Dat zei evangelist B. Coster zaterdag
op de jaarvergadering van de Spaanse Evangelische Zending (SEZ) in Sliedrecht.
Coster sprak over de verhouding tussen gereformeerden
en evangelischen in Spanje. „De SEZ is een gereformeerde zending
in een evangelische context”, zei hij. „De
Reformatie was een profetisch moment”, aldus de evangelist. „Het
kwam er door de innerlijke verlichting door de Heilige Geest. En vanaf
het begin waren er stromingen in het protestantisme. Het pi?sme is steeds
in alle stromingen aanwezig geweest. De be?loeding was er over en weer.”
Het Duitse piësme beinvloedde de Engelse staatskerk,
waardoor de Engelse kerk weer tot leven kwam. Coster: „Dit is
opnieuw een profetisch moment, na die van de Reformatie. Mannen als
Wesley en Whitefield hebben daar een belangrijke rol in gespeeld. Die
periode kan ook gezien worden als het begin van de evangelische beweging.
Een nieuwe dynamiek van het protestantisme.”
De evangelist somde de uiterlijke verschillen op die
gereformeerde protestanten en evangelischen kenmerken. „Bij de
protestanten ligt de nadruk op de gemeente als verbondsgemeente, terwijl
het bij de evangelischen vooral gaat om het persoonlijk aangesproken
zijn.”
De evangelische beweging is zo’n 300 jaar oud
en uiteengevallen in meerdere stromingen, zoals het fundamentalisme,
de pinkster- en de charismatische beweging. Volgens Coster zijn de verschillen
inmiddels zo groot, dat er van een crisis kan worden gesproken. „De
belangrijkste oorzaak daarvan is dat opwekking de basis was en nog hoog
in het vaandel staat, maar niemand meer weet wat die inhoudt.”
Met deze achtergrond moet het Spaanse protestantisme
worden gezien als evangelisch, aldus Coster. „De Spaanse protestantse
kerk wilde dertig jaar geleden zeker geen evangelische kerk zijn. Velen
werden lid, maar hebben zich naderhand afgescheiden. Om die reden worden
de gereformeerden nog wel eens gezien als arrogant en betweterig.
Deze vooroordelen moeten eerst worden weggenomen, vindt
hij. „Om vruchtbaar te kunnen werken, moet de evangelische theologie
serieus worden genomen. De grondvragen zijn dezelfde. We moeten beseffen
dat evangelische christenen bijbelvast zijn.” Met enige schroom
zou de evangelist zijn werk in Spanje willen typeren als een poging
tot „protestantisering van de evangelische theologie.”
Ds. D. Guirao, die sinds november predikant is in de
Iglesia Reformada de Espana) en met evangelist Coster samenwerkt, liet
dia’s zien over het kerkelijk leven in de gemeente van Pineda
de Mar, een dorp aan de Costa Brava. Tien jaar geleden begon de gemeente
in een omgeving waar het Evangelie niet werd gehoord. Aanvankelijk bestond
de kerk grotendeels uit de gezinnen van beide evangelisten, maar gaandeweg
groeide zij naar 25 leden. De gemeente bestaat vooral uit immigranten
uit Rusland, Argentini?Ecuador en Duitsland.
„Er is uitgebreid gefolderd, huis aan huis zijn
de mensen benaderd, maar het heeft niets zichtbaars opgeleverd. In Spanje
val je de mensen lastig met het Evangelie, hoewel de afwijzing altijd
uiterst vriendelijk is”, aldus ds. Guirao.
Behalve in Spanje is de SEZ ook werkzaam in Cuba. Een
presentatie van een recente reis van J. Haeser, Cuba-coordinator bij
de SEZ, maakte duidelijk dat de kerken op het eiland groeien. De laatste
twee jaar groeide het aantal christenen zo’n 10 tot 15 procent.
Lectuurverspreiding en ondersteuning van het theologisch
onderwijs zijn speerpunten in het werk van de SEZ op Cuba. „De
kerkelijke opleidingen zijn breed en bieden in de meeste gevallen ruimte
voor de gereformeerde leer. Er is grote belangstelling voor de leer
van de Reformatie en de puriteinen. Velen komen los uit de atheistische
banden en kiezen voor het leven uit en aan ’s Heeren hand.