Hij leeft!
De roos van Luther
We leven in de dagen van Passie en Pasen. De reformator Luther heeft
zijn leven lang nagedacht over maar één ding: het kruis
van Jezus Christus. Als hij al zijn denkwerk met één term
moest aangeven, dan zei hij: het is de 'theologie van het kruis'. Zijn
motto: 'Hij leeft!'.
Luther begon zijn loopbaan in de kerk van de vroege 16e eeuw als monnik.
Zijn ontdekking dat God mensen redt zonder dat ze er iets voor kunnen
doen, luidde een keerpunt in van zijn leven. En ook van de kerk.
Luther schreef ooit de merkwaardige woorden, dat God Zich genadig verbergt
voor ons uit barmhartigheid. Hij openbaart Zich daar, waar Hij zich
het diepste verborg: in Christus en zijn kruis. Daar wordt Hij één
met de mens tot in de dood en daar toont Hij ons Zijn aangezicht. Raadselachtige
en diepe woorden.
De echtgenote van de kerkhervormer Luther heette Catharina von Bora,
'Käthe' voor vrienden en bekenden. Zij wist een beetje hoe hij
in elkaar stak. Op een dag schonk ze hem een poort voor zijn huis in
Wittenberg, want ze wilde hem het leven graag zo aangenaam mogelijk
maken. Het huis werd tijdens Luthers leven een toevluchtsoord voor allerlei
mensen die hadden geleerd van genade te leven.
Maar de poort vond ze op den duur toch maar kaal. Daarom raadde ze haar
man aan een mooie versiering aan te brengen. Luther bedacht een versiering,
een symbool waarin hij zijn hele denken zag samengevat. Dat zegel staat
tot op de dag van vandaag bekend als 'de roos van Luther'. Iedereen
die het huis binnenkwam of het weer verliet, liep onder dat symbool
door.
Rechtsboven op deze pagina staat de roos afgebeeld. De buitenste rand
vormt een goudkleurige band. Daarbinnen zie je het blauw van de hemel,
daarbinnen vind je een krans van vijf rozenbladeren, daarbinnen een
rood hart en daarbinnen een kruis. In het hart van het hart staat het
kruis en aan de rand staan de letters 'VIVIT': 'Hij leeft!'.
In dat ene woord kun je Passie en Pasen samenvatten.
'Het blauw rondom de roos staat voor de blijdschap van de hemel die
voor gelovigen is weggelegd', zei Luther eens. 'De witte bladeren van
de roos zijn een teken van de vreugde en de vrede die het geloof geeft.
Het hart is rood van kleur, het blijft leven ondanks de aanwezigheid
van het kruis. Het gelovig hart leeft door het geloof in de Gekruisigde.
De gouden band wijst op de eeuwige kracht van Gods reddende genade'.
Tussen de gouden band en de bladeren van de roos staat in het hemelsblauw
het woord 'vivit', dat in het Latijn 'Hij leeft!' betekent. Jezus leeft!
Over dit ene woord van Luther doen indrukwekkende verhalen de ronde.
Tijdens zijn baanbrekend werk als hervormer van de kerk heeft Luther
vele malen voor vragen gestaan, die het uiterste van hem vroegen. Zo
gaat het verhaal dat Luther op een avond na een moeilijke dag uitgeput
achter zijn werktafel zat in zijn studeerkamer. Hij kon niet loskomen
van zijn gepeins. Al broedend op een lastig kerkelijk vraagstuk schreef
hij met een vinger op het tafelblad: 'vivit', 'vivit', 'vivit'. Niets
bleef meer over dan 'vivit'. Probeer dat woord maar eens op je tafelblad
te schrijven met je vinger. Het is heel eenvoudig.
Hij leeft!
Geplaatst: 2e Paasdag 2005