WAGENINGEN - De synode van de Protestantse Kerk
heeft vrijdag tijdens haar laatste zittingsdag een oproep gedaan aan
zowel hervormde als gereformeerde bezwaarden om „geen definitieve
stappen te zetten, maar door alle verwarring heen in de komende tijd
toch een weg te vinden van eenheid en de kerk en de gemeente niet te
breken.”
De verklaring werd aan het einde van de synodevergadering
voorgelezen door de scriba van de synode, dr. B. Plaisier, en door de
synodeleden met instemmend applaus begroet. In de verklaring schrijft
de synode tijdens de zittingsdagen „diep geraakt te zijn door
de getuigenissen van christenen uit de hele wereld, die onbevangen spraken
over het geroepen zijn door Jezus Christus om als geliefden Gods Zijn
heil uit te dragen in de eenheid van het geloof (Romeinen 1:1-7).”
Dr. Plaisier ging vrijdag in op diverse schriftelijk ingediende vragen
over de situatie in zowel hervormde gemeenten als gereformeerde kerken.
Hij zei geen precies antwoord te kunnen geven op de vraag hoeveel gemeenten
er nu weg lijken te gaan. „Omdat mensen hun lidmaatschap niet
opzeggen, is het voor ons heel erg moeilijk om dat goed in te schatten.
We weten dat zo’n vijftig gemeenten de kerk een proces hebben
aangedaan omdat zij als hervormde gemeente zelfstandig verder willen
gaan, buiten de PKN. Juist dat veroorzaakt heel veel onduidelijkheid
in het land, omdat kerkordelijk gezien de Hervormde Kerk wordt voortgezet
in de PKN en er op plaatselijk vlak heel veel hervormde gemeenten blijven”,
aldus de scriba.
De scriba sprak van „een zeer verdrietige situatie.
Wij lijden daar als moderamen onder. Natuurlijk kwam het niet onverwachts,
maar wij hebben als moderamen echt tot het aller-, allerlaatste gepoogd
om in gesprek te blijven met de bezwaarden om dit te keren. We hoopten
dat het Comité toch nog zou kiezen voor de mogelijkheid die er
is om in de PKN voluit gereformeerd te zijn. Maar ze hebben deze weg
niet willen gaan.” Dr. Plaisier benadrukte dat het convenant van
Alblasserdam een „belangrijke rol” heeft gespeeld om gemeenten
te doen besluiten in de PKN te blijven. „Wij hebben als moderamen
een brief naar de classis gestuurd, waarin we wat vragen hebben gesteld
en waarin we gezegd hebben: Deze weg kunt u gaan.” Volgens dr.
Plaisier is de commissie van bijzondere zorg (CBZ) voor hervormde gemeenten
op dit moment in zo’n twintig gemeenten aan het werk. „In
totaal zijn er met al meer dan zestig gemeenten gesprekken gevoerd en
we horen van deze commissie dat de standpunten vaak verschrikkelijk
hard liggen.”
Hij zei blij te zijn dat het op zondag 2 mei niet tot
ongeregeldheden is gekomen. „We hebben ons daar als moderamen
echt zorgen over gemaakt.” Volgens hem doet de CBZ „heel
goed werk.” Bij dat werk kan de commissie „niet anders dan
zich bewegen in de weg van de kerkorde.” Hij verwees in dit verband
naar de uitspraak van de Haagse rechtbank in het kort geding dat aangespannen
was door de hervormde bezwaarden in Katwijk. „Het conflict wordt
steeds meer in het juridische getrokken en dat stuit ons ontzettend
tegen de borst. Toch zijn we blij met het feit dat de rechter heel nadrukkelijk
heeft gekeken naar het feit hoe de besluiten in de kerk genomen zijn.”
Dr. Plaisier zei te hopen dat „die mensen die trouw zijn gebleven
en die vaak in de hoek worden gedrukt zich gesteund voelen door de synode,
door de commissie van bijzondere zorg en nu ook door de rechter.”
De scriba verwees naar de noodsynode, die vandaag gehouden
wordt door de Nederlandse hervormde gemeenten (in hersteld verband).
„Deze vergadering is in beslotenheid, dus we weten niet met hoevelen
zij samenkomen. We hopen wel dat de zaak wat helderder wordt en daarom
hebben wij hun nu ook duidelijk gemaakt dat ze in hun aanduiding de
naam ”hervormd” of ”Nederlands hervormd” niet
mogen gebruiken. Dat hebben we gedaan, juist ook in het belang van de
mensen in onze kerk die vaak met grote moeite meegegaan zijn. We laten
hen de naam ”hervormd” niet ontnemen.” Het moderamenlid
maakte verder duidelijk dat de commissie voor bijzondere zorg voor de
gereformeerde kerken op dit moment contact heeft met tien kerken. „We
weten dat ook daar een nieuw kerkverband is opgericht, al weten we niet
precies hoeveel kerken zich daarbij hebben aangesloten. Hoe dan ook,
we hopen op openingen zodat we niet uit elkaar hoeven te gaan.”
De commissie van bijzondere zorg voor lutherse gemeenten is op dit moment
in gesprek met een groep leden uit één gemeente.
Vrijdag werd ter synode ook gesproken over twee voorliggende
rapporten. Het eerste ging over de agenda van de synode van 2004-2008.
In de besprekingen werd een prioritering gemaakt van een aantal thema’s
dat volgens de synodeleden de komende jaren aan de orde moet komen.
Bovenaan staat het onderwerp jeugd en kerk. Ook diaconaat werd door
de synodeleden hoog op de agenda gezet. Gistermiddag werd het rapport
”Beeld en gelijkenis. Een visie van de Protestantse Kerk in Nederland
op multicultureel samen leven” besproken. De PKN wil met dat rapport
een tegenwicht bieden tegen de „verharding” van het debat
over de multiculturele samenleving.
De synode roept alle kerkleden en de samenleving als
geheel ertoe op zich teweer te stellen egen „uitingen van onderdrukking,
discriminatie, antisemitisme, racisme en vreemdelingenhaat.” Het
begrip antisemitisme werd door middel van een amendement toegevoegd.
Dit amendement werd door het moderamen overgenomen en vervolgens ook
door de synode.
Bron: Reformatorisch
Dagblad - 15 mei 2004