Dossier SoW - Synode akkoord met nieuwe naam 'Protestantse Kerk in Nederland'

Synode akkoord met naam ‘Protestantse Kerk in Nederland’ Lunteren - De gezamenlijke vergadering van hervormden, gereformeerden en lutheranen heeft donderdag met grote meerderheid (122 voor, 29 tegen) gekozen voor de naam ‘Protestantse Kerk in Nederland’. De nieuwe naam zal van kracht worden op het moment dat de fusie tussen de drie kerken een feit is.

Het proces van eenwording (Samen op Weg) moet op 1 mei 2004 afgerond zijn. De hervormde synode verwierp in 1998 de eerder gekozen naam Verenigde Protestantse Kerk in Nederland. Sindsdien was de fusiekerk naamloos en werd ‘Samen-op-Wegkerken’ als voorlopige naam gehanteerd.
Vooral behoudende hervormden wilden dat de naam voor de verenigde kerk een verwijzing bevatte naar de Nederlandse Hervormde Kerk, die zij met tegenzin prijsgeven. Van de 68 hervormde synodeleden stemden 27 tegen de nieuwe naam. Daarmee lijkt de kans groot dat de hervormden ook in de eigen synode over drie weken zullen instemmen met ‘PKN’, maar het verleden heeft uitgewezen dat het stemgedrag in de gezamenlijke synode nog weleens afwijkt van het stemgedrag in de ‘kerkeigen’ synode.
De nieuwe naam voor de Samen-op-Wegkerken is uiteindelijk zonder al te veel hindernissen aangenomen. Van de 151 aanwezige synodeleden stemden 29 tegen: 27 hervormden en 2 gereformeerden.

Alternatieven
Afgevaardigden van de Hervormde Kerk missen in de nieuwe naam het woord ‘hervormd’, dan wel een verwijzing naar de Hervorming of Reformatie, zo zeiden ze donderdag op de synodevergadering. Bij de besluitvorming over de naam werden daarom van hervormde zijde de tegenvoorstellen Hervormde Kerk in Nederland en Nederlandse Kerk van de Reformatie gedaan. Voor beide namen was bijval (respectievelijk 21 en 31 stemmen), maar te weinig om het te winnen van PKN.
Ook werd gestemd over de namen Samen-op-Wegkerk (25 stemmen voor), Protestants-Christelijke Kerk in Nederland (38) en Protestantse Kerk Nederland (8). Uiteindelijk stemden de synodeleden met een grote meerderheid in met Protestantse Kerk in Nederland.
De meest emotionele pleidooien voor een alternatieve naam kwamen van hervormde synodeleden. ,,Deze naam is nietszeggend, non-appelerend’’, aldus ds B.H. Weegink uit Katwijk, die dan ook met het voorstel van ‘Hervormde Kerk in Nederland’ kwam. ,,Je moet zes bochten om wil je bij het getuigend karakter van de kerk terechtkomen.’’

Sukadelapje
Weegink omschreef de naam PKN als een ,,overgebleven sukadelapje uit de versbak van gisteren’’. Hij zei er begrip voor te hebben dat bij met name lutheranen zijn alternatief op weerstand zou stuiten, maar stelde dat ,,van de lutheranen toch ook enige inschikkelijkheid verwacht mag worden. Het spant in de Hervormde Kerk. Vele kerken, onder meer in Katwijk, zullen niet mee gaan met Samen op Weg. Deze naam kan mensen over de streep trekken.’’
Tegelijkertijd klonken uit diezelfde kerk ook tegengeluiden: ,,Het woord ‘hervormd’ mag absoluut niet in de naam’’, zei synodelid ds H.J. Jansen uit Valthermond (classis Emmen). ,,Sinds wij in het voorjaar van 1998 de naam Verenigde Protestantse Kerk in Nederland met terugwerkende kracht hebben afgekeurd, schaam ik mij er soms voor om hervormd te zijn.’’
Ds F. Buitink van Franeker (gereformeerd) brak op de synode een lans voor de naam Samen-op-Wegkerken. Hij gaf de hervormden gelijk met hun stelling dat het woord ‘protestant’ negatieve associaties oproept. ,,De enige naam die iets zegt en iets toevoegt, is ‘Samen-op-Wegkerk’. We hoeven geen nieuwe naam, want we hebben al een naam.’’

Dr B. Plaisier, scriba van de Samen-op-Wegkerken, verdedigde na alle ingediende tegenvoorstellen en amendementen de keus voor Protestantse Kerk in Nederland. ,,In 1993 hebben we afgesproken dat we geen bepalende elementen uit de namen van de drie kerken meenemen in de naam van de verenigde kerk.’’
Alle namen met ‘hervormd’ of ‘hervorming’ zijn daarmee uitgesloten, aldus Plaisier. Tegen ‘Samen-op-Wegkerk’ bracht hij het bezwaar in dat dat de naam is van het proces van eenwording dat nu bijna is afgelopen. ,,Kunnen we over twintig jaar nog aan onze kinderen uitleggen wat we daarmee bedoelen? Bovendien heeft de term Samen op Weg een negatieve klank gekregen.’’
Het bijvoeglijk naamwoord ‘protestants’ wijst volgens Plaisier op de opdracht die de PKN zich stelt ,,om het evangelie van Jezus Christus te belijden in de Nederlandse samenleving’’.
De scriba stelde verder dat de naam Protestantse Kerk in Nederland zoveel mogelijk voluit moet worden gebruikt. ,,PKN is een kil bedrijfsmatig letterwoord. Het woord moet uitgesproken en geproefd worden. Met deze naam krijgen we de mogelijkheid duidelijk te maken waar onze kerk voor staat.’’

Historisch
De gereformeerde synodevoorzitter J.W. Doff, die de vergadering leidde, sprak na de instemming met de nieuwe naam van een ,,historisch belangrijk besluit’’. ,,Ik spreek de hoop uit dat allen onder deze naam hun plaats in de kerk zullen kunnen vinden om de Heer te dienen.’’