31 december 2003 - Reformatorisch Dagblad
Bezwaarde hervormden gaan naar rechter
Dr. Op ’t Hof maakt actie van minstens dertig procederende gemeenten bekend
NEDERHEMERT - Een dertigtal bezwaarde hervormde gemeenten wil een uitspraak van de burgerlijke rechter (een verklaring van recht) dat zij het recht hebben te beslissen niet toe te treden tot de Protestantse Kerk in Nederland, en dit met behoud van naam en bezit. Binnen enkele weken moet de dagvaarding rond zijn.
Dat maakte dr. W. J. op ’t Hof, hervormd predikant in Nederhemert, dinsdag bekend tijdens een persconferentie. Hij verwacht dat het aantal van dertig principieel bezwaarde gemeenten binnen enkele weken zal verdubbelen. De hervormde predikant is initiatiefnemer van de actie, die volgens hem ook de instemming heeft van het Comité tot behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk.
Dr. Op ’t Hof benadrukte dat er verschil is tussen „bezwaard”
en „principieel bezwaard.” „Veel bezwaarden hebben er alles aan
gedaan om de fusie te voorkomen, maar leggen zich na 12 december bij het besluit
neer. Principieel bezwaarden kunnen en mogen zich niet schikken bij de PKN en
willen voortzetten wat ze altijd geweest zijn: de Nederlandse Hervormde Kerk,
die exclusief gereformeerd is.”
Er heeft vorige week dinsdag een gesprek plaatsgehad tussen het hervormd moderamen
en vertegenwoordigers van acht hervormde kerkenraden en drie wijkkerkenraden.
Deze hadden al in oktober gezegd naar de burgerlijke rechter te stappen als
de vereniging van de SoW-kerken zou doorgaan. De gemeenten die bij het overleg
waren betrokken, zijn Nederhemert, Gameren, Garderen, Loon op Zand, Montfoort,
Schoonrewoerd, Staphorst en Wijk bij Heusden en de wijkkerkenraden van de Ichthuskerk
(bw) in Soest en de Morgenster en de Noord in Katwijk aan Zee. Deze gemeenten
behoren in ieder geval tot de dertig procederende gemeenten. Dr. Op ’t
Hof wilde geen namen noemen van andere gemeenten, omdat het totale aantal nog
niet vaststaat. Er zijn in elk geval al zes gemeenten in de Bommelerwaard die
gaan procederen, waarbij als nieuwe namen Poederoijen en Aalst werden genoemd.
Tijdens het gesprek van vorige week maakte het hervormde moderamen de bezwaarden
duidelijk dat hervormde gemeenten niet onbegrensd autonoom zijn, maar zelfstandige
onderdelen van de Nederlandse Hervormde Kerk (NHK). Dat is vastgesteld in het
door de synode aanvaarde rapport ”Om de eenheid en heelheid van de kerk”.
Dat laatste rapport wordt door dr. Op ’t Hof aangevochten. „Een kerkenraad
kan op grond van dit rapport niet besluiten om niet mee te gaan in de PKN.”
Volgens ds. R. van Kooten, die samen met dr. Op ’t Hof de pers te woord
stond, getuigt dit hervormde rapport van negentiende-eeuws rechtsdenken. „Heel
de rechtspraak is nu veranderd. Bij een fusie is recht op afsplitsing altijd
mogelijk. De rechter volgt de maatschappelijke trends en denkt tegenwoordig
minder institutioneel.”
Dr. Op ’t Hof kan zich niet voorstellen dat in een land met vrijheid van
godsdienst kerken gedwongen worden in een andere, nieuwe kerk op te gaan. „Dat
is voor ons zeer onwaarschijnlijk”, aldus dr. Op ’t Hof, die niet
mee wilde gaan met het „pessimisme” van het hervormde moderamen, dat
een gang naar de burgerlijke rechter kansloos acht.
Het moderamen beriep zich in het gesprek van vorige week op een uitspraak van
de Hoge Raad, die twee weken geleden de NHK in het gelijk stelde in de zogeheten
kerkvoogdijkwestie. Volgens dr. Op ’t Hof is er nu sprake van een heel
andere zaak: het gaat nu niet om de goederen, maar om de vraag of plaatselijke
gemeenten hervormd kunnen blijven, inclusief de naam. Er is volgens hem in de
jurisprudentie van de kerkvoogdijkwestie een heel belangrijk argument te vinden
om nu een positief antwoord van de rechter te krijgen. Met een beroep op de
jurist mr. dr. J. J. H. Post (die samen met mr. drs. Th. F. Roest de zaken van
de procederende gemeenten gaat behartigen) zei hij dat de rechter „in de
meeste gevallen positief ingaat op de wens om te blijven die je bent, als je
kunt aantonen dat de andere partij is veranderd. Daardoor hebben wij vrijmoedigheid
om naar de burgerlijke rechter te gaan.”
Dr. Op ’t Hof zei geen vertrouwen te hebben in de commissie van bijzondere
zorg die de hervormde synode heeft ingesteld om bezwaarde gemeenten te bezoeken.
Deze is volgens hem eenzijdig samengesteld vanuit het moderamen. „Het synodebestuur
is bereid om bij een scheiding van de gemeente na te denken over de verdeling
van goederen. Maar toen we bij het moderamen vorige week op dit punt doorvroegen,
bleef het zich in een mist hullen. Als 95 procent van een gemeente niet mee
wil en 5 procent wel, bleek er toch een aanzienlijk deel voor de 5 procent bestemd
te zijn.” De Nederhemertse predikant lichtte de plannen van de bezwaarde
gemeenten toe voor de rijk vertegenwoordigde kerkelijke pers. Een journalist
van Trouw vroeg: „De duivel kan in Nederland nu wel met vakantie nu hij
ziet dat geloofsgenoten elkaar gaan kelen.” Dr. Op ’t Hof zei de stap
naar de burgerlijke rechter echter met „pijn en schroom” te moeten
zetten. „Nu de kerkelijke weg uiteindelijk een doodlopende weg is gebleken,
zien wij geen andere weg dan net als Paulus ons op de keizer te beroepen. We
staan met de rug tegen de muur.”
De bezwaarde gemeenten zullen desnoods tot de Hoge Raad doorprocederen, aldus dr. Op ’t Hof. „Het is voor ons een principiële zaak.” Als de raad in laatste instantie het verzoek van deze gemeenten zou afwijzen, dan is het volgens hem kennelijk Gods bedoeling dat er een eind komt aan de Hervormde Kerk.
Bron: Reformatorisch Dagblad
Ga naar | Dossier SOW | Overzicht krantenartikelen |